Đọc tiểu thuyết "Một thời vệ quốc" của Lưu Văn Khuê

Đọc tiểu thuyết "Một thời vệ quốc" của Lưu Văn Khuê

Tác giả Lưu Văn Khuê đã có gần 30 năm cầm bút sáng tác truyện cho thiếu nhi với những cuốn truyện vừa Hành tinh màu da cam (NXB Kim Đồng - 1991) - tác phẩm đoạt Giải thưởng của Trung ương Đoàn và Hội Nhà văn Việt Nam Có một mùa bóng đá (NXB Kim Đồng - 1990) mới đây được Hãng phim Giải Phóng dựng thành phim U14 đội bóng trong mơ. Đầu mùa thu năm nay Lưu Văn Khuê có liền 2 tiểu thuyết mới được NXB Hải Phòng cho ra mắt bạn đọc. Tiểu thuyết Mạc Đăng Dung viết về thân thế và sự nghiệp một danh tướng đã lập lên vương triều Mạc cùng những thăng trầm của đất nước ta trong thế kỉ XVI. Còn tiểu thuyết Một thời vệ quốc viết về những năm tháng của đất nước trong thời kì "ngàn cân treo sợi tóc". Tác giả dựa trên tư liệu lịch sử về những sự kiện diễn ra ở Hải Phòng từ sau Cách mạng tháng Tám đến ngày nổ ra “Sự kiện Hải Phòng” ngày đánh dầu cho thành phố Cảng mở đầu ở Miền Bắc bước vào cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp.

Bối cảnh của tiểu thuyết Một thời vệ quốc của Lưu Văn Khuê là những tháng ngày cách đây 62 năm. Những ngày đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà những ngày mừng vui hồ hởi trong không khí tự do độc lập sau hơn 80 năm nô lệ nhưng cũng là những ngày vận mệnh đất nước và chính quyền non trẻ đứng trước thử thách khốc liệt. Quân đội Trung Hoa Dân quốc của Tưởng Giới Thạch thừa lệnh Đồng Minh được phép vào nước ta tước khí giới quân đội Nhật từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc. Việc tước khí giới diễn ra nhanh chóng và không gặp  sự chống trả nào vì Nhật đã đầu hàng Đồng Minh và quân đội Nhật sẵn sàng nộp vũ khí. Nhưng quân Tưởng không dừng lại ở đó với ý đồ  “diệt Cộng cầm Hồ” và tạo dựng chính quyền thân Tưởng chúng đã gây ra rất nhiều phiền nhiễu đồng thời tiếp tay cho các đảng phái phản động và bọn thổ phỉ âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng. Trong khi đó người Pháp không dễ từ bỏ quyền lợi gây dựng suốt hơn 80 năm nay nên tìm mọi cách quay trở lại đầu tiên là Nam Bộ ngay sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công sau đó là những cố gắng để được thay thế quân đội Tưởng Giới Thạch ở phía Bắc. Cũng như quân Tưởng quân đội Pháp cũng tìm mọi cách phá hoại chính quyền cách mạng của ta và cuối cùng sau những màn kịch vụng về sau những “quả đấm bọc nhung” không hiệu quả như ý muốn chúng đã nổ súng gây ra “Sự kiện Hải Phòng” ngày 20-11-1946 mở đầu cho việc tái chiếm toàn Việt Nam.

Câu chuyện của tiểu thuyết Một thời vệ quốc từ việc các cựu chiến binh Trung đội Yết Kiêu thời Cách mạng tháng Tám trong một cuộc gặp gỡ hằng năm quyết định viết hồi kí về trung đội mình đồng thời lập Nhà lưu niệm của trung đội. Họ thấy thời của họ thật đẹp thật hào hùng và cần phải viết để con cháu mai sau được biết. Nhà lưu niệm được đặt ở nhà ông Dần vì đó là căn nhà duy nhất ở thời của họ nay vẫn do một trong những chiến sĩ của Trung đội sở hữu nhà những người khác đều đã có chủ mới. Về việc viết hồi kí người chịu trách nhiệm chính là ông Huy Hoàng ở Hà Nội. Công việc được đại tá Sở nguyên trung đội trưởng Trung đội Yết Kiêu hiện đang ở thành phố Hồ Chí Minh hết sức tán thành. Bản thân ông Sở nhận trách nhiệm đôn đốc bài vở của những anh em chiến sĩ đang sinh sống trong Nam. Ông còn muốn cuốn sách sớm được in vì lo rằng nếu chậm sẽ có anh em không được nhìn thấy cuốn sách trước khi nhắm mắt. Riêng sự xa cách về địa lí đã là một khó khăn trong việc hoàn thành cuốn hồi kí. Nhưng khó khăn ấy lại không bằng chính sự viết lách các chiến sĩ vệ quốc anh hùng năm nào đến khi động đến chiếc bút mới không ngờ rằng việc cầm súng đối với họ hoá ra lại không khó bằng việc viết hồi kí. Tuy nhiên họ được giám đốc nhà xuất bản hết sức quan tâm đến cuốn hồi kí và còn được ông này tìm cách chắp nối với một số người cùng thời để cuốn hồi kí thêm sinh động và sớm hoàn thành... Cứ thế qua những trang viết   những lần gặp nhau và trò chuyện những lần dạo phố trên những nẻo đường xưa và bên những căn nhà đầy kỉ niệm những lần thăm lại chốn cũ qua cả vài ba cái “gạch đầu dòng” câu chuyện của các chiến sĩ thời vệ quốc được tác giả xâu chuỗi xuyên suốt từ việc Trung đội Yết Kiêu ra vịnh Hạ Long tiễu trừ tàn binh Pháp ẩn náu ngoài đó sau ngày Nhật đảo chính 9-3-1945 cho tới khi nổ ra “Sự kiện Hải Phòng” và cuộc chiến đấu anh hùng diễn ra trên các đường phố thành phố Cảng từ ngày 20-11-1946. Đang khi ấy có thanh niên Pháp đi du lịch ở Hải Phòng tìm gặp ông Dần và đã tặng ông cuốn hồi kí của Trung tướng Đờ Giông ông nội anh ta chính là người đã thoát khỏi cuộc tiễu trừ của Trung đội Yết Kiêu ở Hạ Long hồi tháng 8-1945. Hoá ra Đờ Giông cũng viết về những điều các cựu chiến binh Trung đội Yết Kiêu đang quan tâm tất nhiên là những hoạt động của y với tâm trạng của một kẻ sống lẩn lút ở Hải Phòng nhằm âm mưu móc nối với các thế lực thân Pháp chuẩn bị cho việc quân đội viễn chinh Pháp quay trở lại. Nhờ cuốn hồi kí này ông Huy Hoàng và các bạn ông biết được thêm một số sự kiện và những hoạt động cùng tâm trạng của “phía bên kia” về cuộc chiến.

Nội dung hồi kí của Đờ Giông cũng được Lưu Văn Khuê “dẫn nguyên văn” trong tiểu thuyết Một thời vệ quốc xen kẽ với chuyện của các cựu chiến binh Trung đội Yết Kiêu. Với “cái nhìn từ hai phía” như vậy tác giả tạo cho người đọc cảm giác như được tiếp nhận hiện thực một cách khách quan. Bên cạnh đó trong tiểu thuyết cuộc sống quá khứ của các chiến sĩ vệ quốc và cuộc sống hôm nay của họ cũng được trình bày hoà trộn khi đậm khi nhạt khiến nhân vật khi thì được trở lại với những ngày Cách mạng tháng Tám khi thì sống gắn bó với hiện tại và dù bất kì hoàn cảnh nào trong bom đạn chiến tranh hay lao động hoà bình trong hạnh phúc thành đạt hay gian nan vất vả những chiến sĩ vệ quốc vẫn sống một cuộc sống rất đẹp và họ luôn luôn tự hào với quá khứ của mình.

Kết thúc câu chuyện là cuốn hồi kí được xuất bản và cuộc du Nam của các cựu chiến binh để trao tận tay ấn phẩm cho người Trung đội trưởng năm xưa của họ và những anh em trong Nam. Cuộc gặp gỡ hết sức cảm động diễn ra tại bệnh viện vì ông Sở ốm nằm viện. Họ cùng hát lại bài hát Cảm tử quân năm nào vẫn hát trong nước mắt xúc động.

Lưu Văn Khuê sử dụng cách thể hiện theo kiểu liên tưởng và đồng hiện. Khi  viết tiểu thuyết về đề tài lịch sử với tác giả thì đây có thể nói là khá lạ đòi hỏi sự dày công tìm tòi. Viết Một thời vệ quốc Lưu Văn Khuê đứng trước một thử thách đó là làm sao thâu tóm được những sự kiện lớn xảy ra ở Hải Phòng sau những ngày Cách mạng tháng Tám lại không thể không nhắc đến những con người có thật hồi đó như Nguyễn Bình Trần Thành Ngọ... nhưng lại không biến tác phẩm của mình thành một cuốn tiểu thuyết tư liệu. Sự hư cấu từ các chi tiết tiết đến các nhân vật nhất là phương pháp vừa liên tưởng vừa đồng hiện đã giúp Lưu Văn Khuê không những tránh được điều đó mà còn cho thấy sự độc đáo trong cách thể hiện.

Điều lớn nhất mà bạn đọc cảm nhận được từ nội dung cuốn tiểu thuyết Một thời vệ quốc là hình ảnh cao đẹp sự hồn nhiên trong sáng của thế hệ cha anh không những trong thời kì "ngàn cân treo sợi tóc" của đất nước sau Cách mạng tháng Tám mà cả trong cuộc sống hôm nay và điều đó luôn được họ nâng niu gìn giữ như nhân vật Nguyễn Sở trong tiểu thuyết đã nói: “Đây chính là hồn cốt của anh em chúng ta chứ còn gì nữa! Cái gì mất thì mất kể cả thể xác danh vọng nhưng hồn cốt thì phải giữ lấy...”. Hồn cốt ấy cần phải được truyền lại cho thế hệ sau và đấy chính là mục đích của tiểu thuyết là điều mà tác giả Lưu Văn Khuê muốn gửi tới bạn đọc.

Đề tài Cách mạng tháng Tám vốn được Lưu Văn Khuê đặc biệt cảm hứng. rước đó anh đã có 4 cuốn tiểu thuyết và truyện vừa phản ánh về thời điểm lịch sử này. Viết về Cách mạng tháng Tám ở vùng núi biên cương Hà Giang Lưu Văn Khuê có tiểu thuyết Giành lại cao nguyên (NXB Kim Đồng - 1986 tái bản 1994) và truyện vừa Cao nguyên bí ẩn (NXB Kim Đồng - 1997). Còn viết về Cách mạng tháng Tám ở mảnh đất cửa biển Hải Phòng Lưu Văn Khuê lại có truyện vừa Thằng Cún bấu xấu (NXB Kim Đồng - 1991) và truyện vừa Có một tuổi thơ (NXB Kim Đồng - 2001). Được biết tiểu thuyết Một thời vệ quốc của Lưu Văn Khuê  đang được một nhà biên kịch chuyển thể thành kịch bản phim truyện truyền hình nhiều tập. Hi vọng tới đây sẽ có thêm bộ phim về những ngày đất nước bảo vệ chính quyền non trẻ sau Cách mạng tháng Tám được trình chiếu trên truyền hình cả nước.

HOÀI KHÁNH

trần thị quỳnh

giành lại cao nguyên

em đang muốn tìm lại cuốn Giành lại cao nguyên, nhưng mà tìm mãi vẫn chưa thấy. không biết là ad có biết chỗ nào có bán không ạ